Filtr stożkowy: jak to działa?

Idea jest prosta: powietrze wpada szerokim otworem, przechodzi przez warstwę filtra, a brudy (kurz, pyłki, owady) zostają na materiale, czyste powietrze leci dalej w instalację.

Dlaczego stożek, a nie płaska siatka?

Większa powierzchnia filtracji – stożek ma więcej materiału w tej samej objętości, więc powietrze ma więcej „dróg” żeby przejść → mniejsze opory.

Dłuższe życie filtra – więcej miejsca na brud, zanim się zapcha.

Jak to w praktyce działa w rekuperacji czy wentylacji?

– Powietrze wpada do obudowy, gdzie siedzi filtr stożkowy.

– Trafia w dużą powierzchnię materiału filtracyjnego (np. włókniny, siatki).

– Kurz zostaje „przyklejony” do włókien.

– Czyste powietrze wpada do kanału dalej.

Jak wyczyścić filtr stożkowy?

Wystarczy co jakiś czas go wyciągnąć, umyć zimną wodą, wysuszyć i włożyć spowrotem.

Gdzie ten element siedzi w instalacji

Pojedynczy element sam z siebie nie decyduje o niczym. O tym, ile powietrza trafi do konkretnego pomieszczenia, decyduje geometria całej instalacji, czyli liczba przewodów doprowadzonych do pomieszczenia i sposób ich poprowadzenia. Rozwijamy to w tekstach o bilansie powietrza oraz o doborze wydajności centrali.

Ten element znajdziesz w naszym sklepie w kategorii filtry. Jeżeli planujesz całą instalację, zacznij od bezpłatnej wyceny.

Filtr stożkowy dobiera się do konkretnej średnicy anemostatu. Dostępne średnice i wersje: anemostaty do rekuperacji.

Jaka to klasa filtracji

Tu trzeba uważać na nazewnictwo, bo w katalogach nadal krąży stare. Do 2018 roku klasy filtrów opisywała norma EN 779, stąd oznaczenia typu G4, M5 czy F7. Została wycofana i zastąpiona przez PN-EN ISO 16890, która dzieli filtry inaczej: według tego, jaki procent cząstek o danej wielkości filtr zatrzymuje. Stąd oznaczenia ISO ePM1, ISO ePM2,5, ISO ePM10 oraz ISO Coarse dla filtrów zgrubnych.

Filtr stożkowy z siatki lub włókniny to filtr zgrubny, czyli w nowej klasyfikacji ISO Coarse. Jego zadaniem nie jest zatrzymanie pyłu zawieszonego, tylko liści, owadów, pyłków i grubego kurzu, zanim wpadną do kanału. Właściwą klasę zawsze sprawdzaj w karcie konkretnego wyrobu, bo zależy ona od materiału i gęstości splotu.

To rozróżnienie ma znaczenie praktyczne: filtr stożkowy nie zastępuje filtra w centrali. Centrala ma własne filtry i to one odpowiadają za jakość powietrza nawiewanego. Stożek chroni instalację przed zabrudzeniem, nie płuca domowników.

Opór przepływu, czyli czym to naprawdę kosztuje

Każdy filtr stawia powietrzu opór i ten opór rośnie w miarę zabrudzenia. To nie jest szczegół, tylko sedno sprawy. Wentylator w centrali pracuje na charakterystyce: im większy opór instalacji, tym mniejszy strumień przy tych samych obrotach. Zatkany filtr stożkowy na wyciągu z łazienki nie objawia się tym, że powietrze jest brudne, tylko tym, że para po prysznicu przestaje schodzić.

Dlatego przy odbiorze instalacji mierzy się strumienie na anemostatach, a nie ocenia na oko. Jak liczyć, ile powietrza ma iść przez każdy punkt, opisaliśmy w tekście o bilansie powietrza w rekuperacji.

Kiedy wymieniać i po czym poznać

Nie ma jednej liczby miesięcy, która pasuje do każdego domu, bo tempo zabrudzenia zależy od otoczenia. Przy drodze, w sąsiedztwie pól albo w domu ze zwierzętami filtr zbiera się szybciej. Zamiast trzymać się kalendarza, warto sprawdzać wzrokowo przy okazji odkurzania: filtr wyjmuje się bez narzędzi, wystarczy zdjąć anemostat.

• Warstwa kurzu zamykająca oczka siatki oznacza, że filtr już ogranicza przepływ, nawet jeśli wygląda „jeszcze dobrze”.
• Filtry z włókniny są jednorazowe. Filtry z siatki można wypłukać i wysuszyć, ale po kilku cyklach materiał się rozciąga i przestaje przylegać.
• Wilgotny albo zatęchły filtr na wyciągu z łazienki wymienia się od razu, bez oceny stopnia zabrudzenia.

Filtry na wyciągu i na nawiewie

Najwięcej zbiera filtr na wyciągu: z kuchni, z pomieszczenia gospodarczego, z warsztatu, wszędzie tam, gdzie do kanału idzie tłuszcz i pył. Filtry można założyć wyłącznie na wyciągu, ale w centrali bez stałego przepływu (CF) trzeba wtedy pamiętać o skutku: zapychający się filtr podnosi opór wywiewu, strumień wywiewany spada, a nawiewany nie, więc w domu robi się nadciśnienie.

Dlatego w centrali bez CF, jeśli stosujemy filtry na wyciągu, lepiej założyć je także na nawiewie. Opory obu stron rosną wtedy podobnie i bilans nie rozjeżdża się wraz z zabrudzeniem. Samego nawiewu bez wyciągu się nie robi. W centrali z CF wentylatory same kompensują rosnący opór obrotami, a pomiar przepływów po założeniu filtrów dalej jest potrzebny.

Jeśli filtr ma trafić na wyciąg kuchenny, pamiętaj, że okap podłączony do rekuperacji to osobny temat i osobna instalacja. Tłuszcz zatrzymywany przez siatkę stożka trzeba czyścić znacznie częściej niż zwykły kurz.

Dobór do średnicy

Filtr dobiera się do średnicy króćca anemostatu, nie do wielkości pomieszczenia. W praktyce w domach jednorodzinnych spotyka się dwie: filtr stożkowy IP FSA 125 do przewodów o średnicy 125 mm oraz filtr stożkowy IP FSA 160 do przewodów 160 mm. Jeśli nie masz pewności, jaka średnica jest u Ciebie, zmierz króciec anemostatu od wewnątrz albo sprawdź opis instalacji.