Czy rekuperacja jest głośna?

Ciiiii! Też to słyszysz? Wyobraź sobie wymarzony wieczór po ciężkim dniu. Ulubiona książka w jednej ręce, kubek gorącej herbaty w drugiej, a wszystko to przy delikatnym świetle lampki nocnej. Idealny obraz spokoju, którego pragniesz po długim dniu pracy. Siadasz na kanapie, bierzesz książkę w dłoń, już chcesz się cieszyć ciszą i słyszysz TO… Nagle ten błogi spokój zakłóca dźwięk… nie, to nie krople deszczu uderzające o parapet. To hałasująca rekuperacja w tle, której nieznośny szum przypomina bardziej monotonne buczenie starej lodówki niż subtelną melodię. Ale czy czy rekuperacja jest głośna i czy wieczorny relaks musi być zakłócany przez tak chwaloną i wymarzoną rekuperację?

Za każdym razem, kiedy jednostka znowu zaczyna swój wątpliwej jakości koncert, Twoja frustracja rośnie, a spokój ulatuje przez okno razem z wywiewanym powietrzem. Ale czy rzeczywiście musisz się z tym pogodzić? Absolutnie nie! W dzisiejszym artykule postaramy się pokazać, czy rekuperacja jest głośna, co powoduje hałas w Twojej rekuperacji i jak możesz go skutecznie zniwelować. Dowiesz się, jak technologia może działać na Twoją korzyść, zapewniając ciszę, której potrzebujesz, by cieszyć się komfortem własnego domu bez zbędnych zakłóceń.

Trzy różne hałasy, trzy różne przyczyny

Zanim zaczniemy szukać winnego, warto wiedzieć, czego szukamy, bo pod jednym słowem „hałas” kryją się trzy różne zjawiska.

Rodzaj hałasu	Skąd pochodzi	Po czym poznać
Aerodynamiczny	przepływ powietrza w przewodach, skrzynkach, tłumikach i na anemostatach	szum albo gwizd, rośnie razem z biegiem centrali
Mechaniczny	wentylatory, łożyska, obudowa centrali	buczenie o stałej barwie, słyszalne przy urządzeniu
Konstrukcyjny	drgania przenoszone przez strop, ścianę i zawiesia	słychać w pomieszczeniu oddalonym od centrali, często w nocy

Do tego dochodzi czwarte zjawisko, o którym mówi się najrzadziej: przesłuch między pomieszczeniami. Instalacja łączy pokoje przewodem, więc razem z powietrzem potrafi przenieść rozmowę z salonu do sypialni. Ogranicza się go tłumikiem między pomieszczeniami albo dłuższą i mniej prostą trasą, a nie ciszą samej centrali.

Czy rekuperacja zawsze musi być głośna?

Ile decybeli to za dużo

Na pytanie o głośność da się odpowiedzieć liczbą, a nie wrażeniem. Dla budynków projektowanych od 1 sierpnia 2024 dopuszczalny poziom dźwięku od wyposażenia technicznego budynku, a więc także od wentylacji, wynosi 25 dB w pokoju i 35 dB w wydzielonej kuchni oraz pomieszczeniu sanitarnym. Wynika to z normy PN-B-02151-2:2018-01, przywołanej w warunkach technicznych po zmianie z Dz.U. 2023 poz. 2442. Dla budynków projektowanych wcześniej obowiązywały 25 dB w nocy i 35 dB w dzień.

Trzy rzeczy, które zmieniają wszystko w interpretacji tej liczby, a o których w rozmowach handlowych się nie wspomina:

• Limit obejmuje wszystkie instalacje pracujące jednocześnie, a nie samą wentylację. Pompa ciepła, rekuperator i pompka skroplin liczą się razem.
• Wynik koryguje się o czas pogłosu pomieszczenia. Ta sama centrala w pustej sypialni i w umeblowanej da inny wynik pomiaru.
• Jeśli dźwięk jest tonalny, niskoczęstotliwościowy albo impulsowy, dopuszczalną wartość obniża się o kolejne 5 dB, czyli do 20 dB. Buczenie o jednej wyraźnej częstotliwości jest więc traktowane surowiej niż szum.

Dlaczego karta katalogowa nie odpowiada na to pytanie

Z tego wynika najważniejszy wniosek praktyczny: liczby z karty katalogowej nie da się porównać z tym limitem wprost. Producent podaje parametr urządzenia w warunkach laboratoryjnych, a norma mówi o tym, co słychać w konkretnym pomieszczeniu, po korekcie o pogłos i przy wszystkich instalacjach naraz. Jeżeli ktoś pokazuje Ci kartę produktu i mówi, że wyjdzie 25 dB w sypialni, to porównuje dwie różne wielkości.

Zastrzeżenie, żeby było uczciwie: pomiar wykonuje się metodą uproszczoną wg PN-EN ISO 10052 albo dokładną wg PN-EN ISO 16032, a nie telefonem. Aplikacja w telefonie pokaże Ci, czy jest głośno, ale nie da wyniku, na który można się powołać.

Rekuperacja to system, który składa się z wielu elementów, takich jak nawiewniki, wywiewniki, przewody i jednostka, serce całego układu. Jeśli wszystko jest dobrze zainstalowane, rekuperacja powinna pracować cicho, dostarczając świeże powietrze do domu.

Głośna praca rekuperacji zazwyczaj wynika z błędów podczas instalacji. Źle dobrane elementy lub słaba izolacja akustyczna i szereg innych czynników mogą sprawić, że urządzenie będzie hałasować, co może przeszkadzać na co dzień. Aby tego uniknąć, ważne jest, aby instalacja była poprawnie zaprojektowana i wykonana przez profesjonalistów.

Czemu słychać rekuperację?

Choć system rekuperacji powinien pracować niemal bezszelestnie, czasami zdarza się, że jego działanie jest wyraźnie słyszalne. Przyczyn tego może być wiele, a oto najważniejsze z nich:

• wentylatory
• obudowa centrali
• drgania instalacji
• izolacja akustyczna
• średnice przewodów
• nieszczelności w systemie
• błędy instalacyjne

Zapewne zastanawiasz się, który z tych powodów odpowiada za głośną pracę Twojej instalacji. Sprawdźmy więc, jak skutecznie zidentyfikować co doskwiera twojej  rekuperacji i jak temu zaradzić.

Wentylatory

Najczęstszym źródłem hałasu rekuperacji są wentylatory zamontowane w jednostce. Aby zrozumieć, dlaczego rekuperacja jest głośna , przyjrzyjmy się najczęstszym przyczynom ich hałaśliwej pracy:

1. uszkodzone łożyska: z czasem mogą ulec zużyciu lub uszkodzeniu, co prowadzi do nieprawidłowego działania wentylatora i generowania hałasu

2. źle wyważony wirnik: może powodować wibracje, które przekładają się na hałas. Regularne kontrole i korekty są kluczowe dla utrzymania cichej pracy urządzenia.

3. konstrukcja i liczba łopatek: wirnik wytwarza ton o częstotliwości łopatkowej, czyli liczbie łopatek pomnożonej przez obroty na sekundę. Wentylator o 7 łopatkach przy 1800 obrotach na minutę daje ton około 210 Hz. Taki pojedynczy ton słychać wyraźniej niż szum o tej samej głośności, dlatego jednostki różniące się w karcie o dwa decybele mogą być odbierane zupełnie inaczej.

4. drgania konstrukcji: gdy konstrukcja rekuperatora jest zbyt elastyczna lub niewłaściwie zamontowana, może to prowadzić do drgań, które z kolei generują hałas.

Jak wybrać cichy rekuperator?

Dane akustyczne z badań, nie z opisu marketingowego: szukaj poziomu mocy akustycznej podanego dla konkretnego punktu pracy, a nie jednej liczby dla całego urządzenia. Renoma producenta niczego sama nie gwarantuje, bo o głośności decyduje to, w jakim punkcie charakterystyki centrala będzie u Ciebie pracować.

dokładne zapoznanie się z kartą produktu: karty produktu zawierają szczegółowe informacje na temat parametrów akustycznych urządzenia. Sprawdzenie tych danych pomoże wybrać model, który spełni oczekiwania dotyczące poziomu hałasu.

Polecane rekuperatory centralne OSTBERG:

Polecane rekuperatory decentralne PRANA i VORTICE:

Interesuje Cię cichy rekuperator, ale nie wiesz, który model wybrać? Skontaktuj się z nami, a pomożemy Ci wybrać idealne rozwiązanie dopasowane do Twoich potrzeb i warunków.

Praktyczne wskazówki, które uchronią cię przed głośną rekuperacją

Regularna konserwacja: utrzymanie wentylatorów w dobrym stanie technicznym jest kluczowe. Regularne sprawdzanie i wymiana zużytych części, jak łożyska, mogą znacząco wpłynąć na redukcję hałasu. Czy rekuperacja jest głośna? Tak, jeśli zaniedbasz regularne konserwacje.

Czystość instalacji wpływa na hałas: być może tego się nie spodziewasz, ale na pracę wentylatorów wpływa również poziom czystości wszystkich elementów instalacji. Im brudniejsze są filtry, czerpnie, wyrzutnie, anemostaty, tym większe opory powietrza generują. Przez to wentylatory muszą pracować szybciej, co prowadzi do zwiększonego hałasu. Dlatego pamiętaj o regularnym czyszczeniu i konserwacji całej instalacji, by zachować jej cichą pracę.

Obudowa centrali

Hałas generowany przez jednostkę często wynika z niedoskonałości samej obudowy urządzenia. To, co powinno być tarczą blokującą dźwięki, czasami staje się ich źródłem. Oto, co warto wiedzieć o obudowie centrali i jej wpływie na poziom hałasu:

1. Materiał i konstrukcja obudowy: obudowa centrali rekuperacyjnej wykonana z cienkich, słabo wytłumionych materiałów może nieadekwatnie izolować dźwięk. Nowoczesne rekuperatory wykorzystują zaawansowane materiały izolacyjne oraz specjalne techniki produkcji, które minimalizują transmisję dźwięku. Grubość i gęstość materiałów izolacyjnych mają kluczowe znaczenie dla efektywnego tłumienia hałasu. W praktyce, obudowy te najczęściej wykonane są ze stali ocynkowanej lub aluminium, które zapewniają odpowiednią sztywność i trwałość, a dodatkowa izolacja z poliuretanu (PU) lub wełny mineralnej skutecznie wytłumia wszelkie dźwięki, czyniąc urządzenie bardziej ciche w użytkowaniu.

2. Szczelność obudowy: nieszczelności w obudowie centrali mogą przepuszczać dźwięki na zewnątrz, co zwiększa percepcję hałasu. Dokładne połączenia oraz zastosowanie odpowiednich uszczelniaczy są niezbędne do utrzymania ciągłości bariery dźwiękowej.

3. Wewnętrzne wzmocnienia: obudowy bez odpowiednich wzmocnień mogą generować dodatkowy hałas poprzez drgania. Wzmocnienia strukturalne, takie jak poprzeczki czy dodatkowe złącza, mogą znacząco ograniczyć drgania, a co za tym idzie, hałas.

Drgania

Ruch powietrza w rurach wentylacyjnych, czy tego chcemy czy nie, generuje pewne drgania na instalacji. Na rynku dostępne są produkty, które w różnym stopniu mogą redukować te drgania. Jeśli rekuperacja jest głośna, często powodem mogą być właśnie te drgania. Aby skutecznie zminimalizować ryzyko ich występowania, w Malmo stosujemy sprawdzone metody i materiały.

Jakie przewody stosujemy?

Nasz wybór to przewody Spectra 1000. Ich dwuścienna konstrukcja z odpowiednio wyprofilowaną ścianką wewnętrzną oraz zamkniętymi pustkami powietrznymi skutecznie izoluje termicznie oraz pomaga w ograniczeniu hałasu spowodowanego przepływającym powietrzem. Więcej o rurach Spectra 1000 dowiesz się z obszernej recenzji na naszym kanale Malmo Oze.

Przewody mocuje się do stropów i posadzek stabilnie, przy pomocy taśm perforowanych, tak żeby nic się nie przemieszczało ani nie klekotało pod przepływem. Tu jednak trzeba coś doprecyzować, bo intuicja podpowiada odwrotnie: sztywne połączenie z konstrukcją nie wygasza drgań, tylko je przenosi. Beton i strop przewodzą dźwięk lepiej niż powietrze.

Dlatego zasada ma dwie części. Przewody trzymamy pewnie, żeby nie pracowały, ale samą centralę oddzielamy od konstrukcji elastycznie: na podkładkach albo wibroizolatorach, z króćcami elastycznymi na wejściu i wyjściu. Sztywno przykręcona do ściany działowej przy sypialni centrala będzie słyszalna niezależnie od tego, jak cicha jest w karcie katalogowej.

Jakich puszek rozprężnych i rozdzielaczy używamy?

Jak wiemy puszki rozprężne równomiernie rozprowadzają powietrze, zmniejszając siłę uderzeń o ścianki przewodów. Natomiast rozdzielacze z gumowymi samouszczelniającymi króćcami dodatkowo izolują wibracje, co przyczynia się do zmniejszenia hałasu.

Jak ograniczyć drgania przenoszone przez konstrukcję

Czasem mniej znaczy więcej, szczególnie gdy chodzi o minimalizowanie hałasu. Prosta, bezpośrednia ścieżka przepływu powietrza może znacząco zredukować potencjalne źródła hałasu. Warto zastanowić się, czy naprawdę potrzebne są wszystkie elementy regulacyjne takie jak zawory czy przepustnice. Każde dodatkowe urządzenie w systemie może stwarzać opory, które przekładają się na zwiększenie hałasu. Jeżeli istnieje możliwość zredukowania liczby tych elementów, może to przyczynić się do cichszego i bardziej efektywnego działania rekuperacji. Oczywiście, nie można tego robić kosztem efektywności i bezpieczeństwa instalacji, ale każda nadmiarowa komplikacja może wpłynąć na poziom generowanego hałasu.

Izolacja akustyczna

Jednym z najskuteczniejszych sposobów na zminimalizowanie hałasu w już istniejących systemach rekuperacji jest zastosowanie tłumików akustycznych. Te specjalistyczne urządzenia są bardzo często zalecanym rozwiązaniem, gdy rekuperacja jest głośna.

Gdzie się montuje tłumiki akustyczne?

Tłumiki montuje się w strategicznych miejscach instalacji: najczęściej znajdują się one na początku i końcu przewodów wentylacyjnych blisko jednostki, a także tuż przy czerpni/wyrzutni. Dzięki temu, tłumiki skutecznie niwelują dźwięki generowane przez przepływające powietrze oraz pracę samej centrali.

Rodzaje tłumików akustycznych

Potencjalne wady

Są trzy i warto je znać. Po pierwsze, tłumik ma własny opór, więc dokłada się do sprężu, który wentylator musi pokonać. Po drugie, wymaga miejsca, co w ciasnej instalacji bywa problemem. Po trzecie i najważniejsze: tłumik nie naprawia złej geometrii. Jeżeli do pomieszczenia idzie za mało przewodów, prędkość powietrza jest za wysoka, a centrala pracuje na podwyższonym biegu, tłumik będzie plastrem. Powinien być elementem układu zaplanowanym z góry, a nie dokładanym wtedy, gdy instalacja już hałasuje.

Jeśli zależy Ci na cichej i efektywnej pracy Twojego systemu rekuperacji, zainwestowanie w dobrej jakości tłumiki akustyczne to krok w dobrym kierunku. W naszym sklepie znajdziesz sprawdzony i teraz jeszcze trwalszy elastyczny tłumik akustyczny, który skutecznie wyciszy twoją rekuperację. Kup teraz →

Decyduje prędkość powietrza, a nie sama średnica

Zanim przejdziemy do średnic, jedna rzecz, która rozstrzyga więcej niż one. Hałas aerodynamiczny rośnie z prędkością powietrza, a prędkość zależy od tego, ile przewodów prowadzi do pomieszczenia:

Do pomieszczenia idzie	Strumień 60 m³/h	Prędkość
jeden przewód Ø75	60 m³/h	3,77 m/s
dwa przewody Ø75	po 30 m³/h	1,89 m/s

Dwukrotna różnica bierze się wyłącznie z liczby przewodów. Dlatego cichą instalację planuje się liczbą przewodów, długościami i trasą, a nie ratuje później przepustnicami. I dlatego nie miesza się średnic między gałęziami, żeby zgasić hałas w jednym miejscu: jeden system prowadzi się na jednym przekroju. Jak liczy się strumienie dla poszczególnych pomieszczeń, rozpisaliśmy w tekście o bilansie nawiewu i wywiewu.

Co naprawdę mówi karta katalogowa

Producent podaje zwykle poziom mocy akustycznej L_wA, który opisuje samo urządzenie. To, co słychać w sypialni, jest poziomem ciśnienia akustycznego L_pA i zależy od odległości, chłonności akustycznej pomieszczenia oraz drogi, którą dźwięk pokonuje instalacją. Obie wielkości podaje się w decybelach A, ale opisują co innego, więc porównywanie L_wA jednej centrali z L_pA drugiej nie ma sensu. Pozostałe parametry z karty, w tym spręż dyspozycyjny, punkt pracy i SFP, zebraliśmy w poradniku jak wybrać rekuperator.

Średnice przewodów

Niewłaściwie dobrane mogą prowadzić do zwiększonego poziomu hałasu oraz innych problemów związanych z funkcjonowaniem systemu. Rekuperacja jest głośna często wtedy, gdy przewody są niewłaściwie dobrane pod względem średnicy.

Zbyt mała średnica

Przewody o zbyt małej średnicy powodują zwiększenie prędkości przepływu powietrza, co jest bezpośrednio związane z większym hałasem. Przepływające powietrze generuje turbulencje i głośniejsze szumy, które są wyraźnie słyszalne, szczególnie w cichych pomieszczeniach.

Zbyt duża średnica

Tu trzeba obalić popularne uproszczenie. Większy przekrój sam z siebie nie podnosi kosztów eksploatacji, bo niższa prędkość to mniejsze opory i niższy pobór prądu. Problemy są inne: cena materiału, miejsce w przegrodzie, a przy bardzo niskich prędkościach gorsze wyrzucanie strugi z anemostatu i łatwiejsze osadzanie się zanieczyszczeń w przewodzie. Przekrój dobiera się więc do strumienia i trasy, a nie na zasadzie im większy, tym ciszej.

Stosując te wytyczne, można zapewnić odpowiednią równowagę pomiędzy efektywnością energetyczną a komfortem akustycznym.

Nieszczelności

“Nieszczelności? Niee, ja ich nie mam. Moja rekuperacja jest super szczelna przecież.”

Ale czy na pewno? Sprawdź sam! Nieszczelności w systemie rekuperacji mogą znacznie przyczyniać się do zwiększenia hałasu w instalacji wentylacyjnej, będąc jednym z głównych winowajców, gdy mowa o niepożądanych dźwiękach emitowanych przez system rekuperacji.

Wykrywanie i naprawa nieszczelności

Inspekcja wizualna: organoleptyczne kontrole instalacji mogą pomóc w wykryciu ewentualnych nieszczelności. Szczególną uwagę warto zwrócić na miejsca łączenia poszczególnych elementów instalacji.

Testy szczelności: profesjonalne testy ciśnieniowe mogą wykazać nieszczelności, które nie są widoczne gołym okiem. Są to testy, które mierzą, jak system utrzymuje ciśnienie wewnątrz, co bezpośrednio wskazuje na miejsca, gdzie mogą występować wycieki.

Miejsce centrali przesądza połowę sprawy

To jest najczęstsza przyczyna skarg, na którą nie da się już nic poradzić po fakcie. Centrala postawiona przy sypialni, gabinecie albo salonie będzie trudna do wyciszenia, bo część dźwięku idzie prosto przez ścianę i strop, z pominięciem instalacji. Tłumik na kanale tego nie zatrzyma, bo dźwięk nie wchodzi tam kanałem.

Dobre miejsce to pomieszczenie techniczne, pralnia, garaż albo przygotowane poddasze. Warto przy okazji wiedzieć, że w mieszkaniu z kominkiem albo kotłem na paliwo stałe dopuszczalny jest wyłącznie układ zrównoważony, czyli właśnie rekuperacja, o czym piszemy w porównaniu rekuperacji i wentylacji grawitacyjnej. Przy wyborze trzeba jednak uwzględnić kilka rzeczy naraz: dostęp serwisowy do wkładów i wymiennika, odpływ skroplin z drożnym syfonem, wyprowadzenie czerpni i wyrzutni, trasę przewodów i odsunięcie akustyczne od pokoi, w których ludzie śpią. To ustala się na rysunku, zanim ktokolwiek zacznie wiercić, i o tym piszemy na stronie o projekcie rekuperacji.

Błędy montażowe

Pewnego pięknego dnia Andrzej zafascynował się pomysłem oszczędzania na ogrzewaniu. Rekuperacja wydawała się świetnym rozwiązaniem. Oszczędność na ogrzewaniu i zawsze świeże powietrze. Wybrał firmę oferującą oczywiście najniższą cenę, nie zwracając uwagi na doświadczenie i opinie.

Pierwsze dni po instalacji były spokojne. Ale szybko zaczął słyszeć ciche buczenie. Potem hałas się nasilił. Okazało się, że przewody są źle dobrane, centrala źle umiejscowiona, a cała instalacja pełna nieszczelności. Każdej nocy Andrzej leżał bezsennie, słysząc irytujący dźwięk. Nie dość stracił mnóstwo pieniędzy to jeszcze buczenie rekuperacji każdego dnia przypomina mu o tej porażce.

Nie bądź jak Andrzej. 

Wybór profesjonalnej firmy montażowej

Jak wiemy, błędy instalacyjne to największa zmora inwestorów. Aby uniknąć problemów kluczowe jest powierzenie instalacji firmie z doświadczeniem, która zna się na rzeczy. W Malmo OZE, oferujemy profesjonalny montaż rekuperacji, dzięki któremu możesz być pewien, że wszystko zostanie wykonane poprawnie i zgodnie ze sztuką. 

Przedziały cenowe dla domów o różnej wielkości znajdziesz na stronie koszt rekuperacji.

Niektórzy mówią, że jeśli chcesz mieć coś zrobione dobrze, zrób to sam. Jeśli podzielasz to podejście, oferujemy kurs samodzielnego montażu rekuperacji. Pod okiem naszych ekspertów nauczysz się, jak prawidłowo zainstalować system, unikając typowych błędów i zapewniając jego ciche działanie. To idealna opcja dla inwestorów, którzy chcą mieć pełną kontrolę nad procesem instalacji.