Przewodnik po filtrach w systemach rekuperacji

Dlaczego warto zwrócić uwagę na filtry w Twoim systemie rekuperacji?

Jakość powietrza, którym oddychamy każdego dnia, ma bezpośredni wpływ na nasze zdrowie. W dobie rosnącej świadomości ekologicznej coraz więcej osób zastanawia się, jak skutecznie poprawić jakość powietrza wewnątrz swoich domów. Jednym z najefektywniejszych rozwiązań jest zastosowanie odpowiednich filtrów w systemie rekuperacji. Choć nie eliminują one wszystkich zanieczyszczeń, skutecznie filtrują największe cząstki, zapewniając znacznie czystsze powietrze, co przekłada się na większy komfort i lepsze samopoczucie domowników.

Rodzaje filtrów stosowanych w rekuperacji:

Tu trzeba zacząć od rzeczy, która myli najwięcej ludzi przy zamawianiu wkładów: obowiązują dwa systemy oznaczeń naraz. Stary, według normy EN 779, z klasami G, M i F, oraz nowy, według ISO 16890, która zastąpiła EN 779 w 2018 roku. Na filtrach i w kartach central spotkasz jeszcze oba.

Nowa norma nie opisuje filtra jedną literą, tylko przez skuteczność wobec konkretnej frakcji pyłu, tej samej, o której mówią komunikaty smogowe:

Filtr albo siatka zamontowane na czerpni to najczęstszy sposób na zadławienie instalacji. Na filmie pokazuję, co się wtedy dzieje z powietrzem wchodzącym do domu:

Grupa ISO 16890	Co zatrzymuje	Dawniej mniej więcej
ISO Coarse	filtracja zgrubna, poniżej 50% skuteczności dla PM10	G1 do G4
ISO ePM10	ponad 50% cząstek z frakcji PM10	M5, M6
ISO ePM2,5	ponad 50% cząstek z frakcji PM2,5	F6, F7
ISO ePM1	ponad 50% cząstek z frakcji PM1, tej wnikającej najgłębiej	F7 do F9

Dla porządku, tak wyglądał stary podział, który nadal spotkasz na wielu wkładach:

G – zgrubne (coarse filters):

Co oznaczały klasy G, M i F

Filtry klasy „G” posiadają podstawowe parametry filtracji zanieczyszczeń. Skutecznie radzą sobie z większymi cząstkami, takimi jak kurz czy sierść zwierząt. Najczęściej używane klasy w rekuperatorach to G3 i G4. Podawany dla nich wskaźnik dotyczył zatrzymywania masy syntetycznego pyłu testowego, a nie skuteczności wobec konkretnej frakcji cząstek, i dlatego brzmiał tak imponująco. W nowej klasyfikacji ten sam filtr trafia zwykle do grupy ISO Coarse.

M – średnio-dokładne (medium filters):

Oznaczone za pomocą skrótów M5 lub M6, filtry klasy „M” mają wysoką skuteczność w filtrowaniu powietrza i wychwytywaniu drobniejszych zanieczyszczeń, których cząsteczki mają średnicę od 0,4 μm do 3 μm. M5 i M6 to dwie różne klasy i nie warto ich wrzucać do jednego worka. Obie zatrzymują pyłki i część drobniejszego pyłu, ale skuteczność sprawdza się w karcie konkretnego wkładu, a nie z zakresu podanego dla całej grupy. W nowej klasyfikacji odpowiadają zwykle grupie ISO ePM10.

F – dokładne (fine filters):

Filtry klasy „F”, czyli F7, F8 i F9, to filtry dokładne. Zatrzymują drobne frakcje pyłu: część zarodników grzybów, cząstki ze spalin i dymu, a przy wyższych klasach także znaczną część pyłu PM1. W nowej klasyfikacji odpowiadają grupom ISO ePM2,5 i ISO ePM1, a konkretną wartość podaje karta wkładu, na przykład ePM1 55% albo ePM1 80%.

Filtry produkowane przez producentów muszą wykazać, że spełniają określone wymagania normy, aby móc być klasyfikowane w jednej z tych kategorii. Dzięki temu użytkownicy mają pewność, że wybierając odpowiednią klasę filtra, zabezpieczają swoje domy przed konkretnymi rodzajami zanieczyszczeń.

Różne formy filtrów – budowa ma znaczenie

Oprócz klasyfikacji filtrów ze względu na ich zdolność do filtracji zanieczyszczeń, istotne jest również zrozumienie, jak budowa poszczególnych typów filtrów wpływa na ich funkcjonowanie i efektywność. W zależności od konstrukcji, filtry mogą być przystosowane do różnych zastosowań i potrzeb.

Filtry kieszeniowe: Te filtry są charakterystyczne dla swojej konstrukcji przypominającej kieszenie, które skutecznie zatrzymują zanieczyszczenia. Są używane głównie tam, gdzie wymagana jest precyzyjna filtracja większych objętości powietrza.

Filtry kasetowe: Są to filtry zamknięte w sztywnych, kasetowych ramach, które ułatwiają montaż i wymianę, idealne do systemów, gdzie regularna konserwacja jest kluczowa.

Filtry kompaktowe: Te filtry są zaprojektowane do wyłapywania bardzo drobnych cząsteczek i są często używane tam, gdzie przestrzeń jest ograniczona.

Wybór odpowiedniego filtra

W praktyce wybór jest prostszy, niż wygląda, bo producenci central oferują wkłady dopasowane do konkretnych modeli. Zamawiając, sprawdź trzy rzeczy: model centrali, wymiar wkładu i klasę filtracji, najlepiej podaną według ISO 16890. Kierunek przepływu bywa zaznaczony strzałką na ramce i warto go dotrzymać.

W naszym sklepie mamy wkłady do jednostek Defro, Flexit, Ostberg i Vallox, a także filtry antysmogowe wyższych klas tam, gdzie centrala ma na nie zapas sprężu.

Dokładniejszy filtr to także większy opór

To jest zdanie, którego w poradnikach o filtrach zwykle brakuje, a przesądza o tym, czy wymiana na „lepszy” wkład pomoże, czy zaszkodzi. Lepsza filtracja nie jest za darmo. Gęstsza mata stawia większy opór, a filtr zabrudzony jeszcze większy. Wentylator musi ten opór pokonać, więc dokłada obrotów, hałasuje i pobiera więcej prądu, a jeżeli nie ma już zapasu, po prostu przetłacza mniej powietrza.

Zanim założysz wkład wyższej klasy, warto sprawdzić:

• czy centrala ma zapas sprężu dyspozycyjnego, czy pracuje już przy granicy charakterystyki
• jaki jest opór początkowy wkładu i do jakiej wartości rośnie pod koniec użytkowania
• czy wkład szczelnie siada w ramce, bo powietrze zawsze wybierze drogę obok filtra, jeśli taka istnieje
• czy po wymianie przepływy na anemostatach są nadal zgodne z ustawieniem instalacji

Można poprawić filtrację na papierze i pogorszyć realną wymianę powietrza w domu.

Jak czytać spręż i punkt pracy z karty, opisaliśmy w poradniku jak wybrać rekuperator, a ile filtry kosztują w skali roku, w tekście o koszcie eksploatacji rekuperacji.

Filtr nawiewny i wywiewny robią co innego

Filtr nawiewny oczyszcza powietrze zewnętrzne, zanim trafi do wymiennika i dalej do pokoi. To on decyduje o pyłkach, kurzu i pyle z zewnątrz.

Filtr wywiewny nie służy domownikom, tylko chroni centralę: zatrzymuje kurz, włókna i sierść wychodzące z domu, zanim osiądą na wymienniku i w wentylatorze. Zapchany filtr wywiewny psuje bilans tak samo skutecznie jak zapchany nawiewny, a zapomina się o nim znacznie częściej.

Osobnym elementem są filtry stożkowe przy anemostatach. Nie zastępują filtracji w centrali, działają punktowo i też dokładają opór.

Dlaczego warto inwestować w dobre filtry?

Dobre filtry w systemie rekuperacji to najlepsza inwestycja w zdrowe powietrze w Twoim domu. Zapewniają one nie tylko komfort i bezpieczeństwo, ale także znacząco wpływają na jakość życia mieszkańców. Niezależnie od tego, czy budujesz nowy dom, czy remontujesz stary, odpowiednia filtracja powietrza powinna stać się priorytetem. Wybierając filtry zgodnie z normą EN 779, zyskujesz pewność, że Twoja rekuperacja będzie skutecznie chronić przed zanieczyszczeniami oraz wydłuży żywotność Twojej jednostki.

Czytaj dalej

Planujesz instalację albo chcesz sprawdzić istniejącą? Zacznij od bezpłatnej wyceny rekuperacji, a przy budynku istniejącym od wizji lokalnej.

Filtr stożkowy montuje się w anemostacie, więc dobór jednego zależy od drugiego. Pełny przegląd średnic i wersji: anemostaty do rekuperacji.