Okap a rekuperacja: Jak pogodzić te dwa systemy?

Dzięki nowoczesnym rozwiązaniom wentylacyjnym, takim jak rekuperacja, możemy cieszyć się czystym i zdrowym powietrzem w całym domu. Jednak w kuchni, gdzie często używamy okapu, mogą pojawić się pewne komplikacje. Czy okap można podłączyć do rekuperacji? Jakie są zalecenia? Przyjrzyjmy się bliżej tej kwestii.

Dlaczego okapy kuchenne mogą zakłócać działanie rekuperacji?

Okap a rekuperacja to temat, który budzi wiele pytań. Okap kuchenny jest niezbędnym elementem wyposażenia, który usuwa z kuchni opary, tłuszcz i inne zanieczyszczenia powstające podczas gotowania. Z kolei rekuperacja ma na celu utrzymanie zdrowego obiegu powietrza w całym domu, jednocześnie odzyskując ciepło z wywiewanego powietrza. Problem pojawia się, gdy te dwa systemy próbujemy połączyć.

Trzy różne rozwiązania, które warto rozdzielić

Zanim przejdziemy do mechanizmu, warto rozdzielić trzy sytuacje, bo w rozmowach mieszają się nagminnie. Pierwsza to okap w trybie wyciągu, który wyrzuca powietrze na zewnątrz własnym kanałem. Druga to pochłaniacz, czyli okap pracujący w recyrkulacji: filtruje powietrze i oddaje je z powrotem do kuchni. Trzecia to próba wpięcia okapu w instalację rekuperacji.

Ta trzecia odpada i warto powiedzieć to wprost. Okapu z wyciągiem nie wpina się w kanały rekuperacji. Powietrze znad płyty niesie tłuszcz, parę i intensywne zapachy, a to nie jest to samo co zwykły wywiew z kuchni przez anemostat. Tłuszcz osadza się w przewodach, na wkładach i na wymienniku, a strumień okapu jest wielokrotnie większy od projektowego wywiewu kuchennego, więc przy okazji rozbija bilans całej instalacji.

Ciąg wsteczny – główny problem w kuchni z rekuperacją

Kiedy okap kuchenny działa w trybie wyciągu, może generować silne podciśnienie w pomieszczeniu. Ciąg wsteczny to zjawisko, które polega na tym, że powietrze, które powinno być usuwane z domu przez kanały wentylacyjne, jest zasysane z powrotem do środka. W przypadku domów z rekuperacją, takie działanie może zakłócić sprawność systemu, a nawet prowadzić do cofania się zanieczyszczeń z kanałów wentylacyjnych.
Ile to kosztuje w praktyce, rozpisaliśmy na stronie cena rekuperacji z montażem.

Jeśli stosujemy przy rekuperacji okap z wyrzutem powietrza na zewnątrz, to musimy w kuchni rozszczelnić okno, żeby działało to poprawnie. W przeciwnym razie w kuchni może powstać podciśnienie, które zakłóci funkcjonowanie rekuperacji, a nawet spowoduje cofanie się powietrza z kanałów wentylacyjnych. Otwierając okno podczas pracy okapu, zapewniamy dopływ świeżego powietrza, co z kolei zapobiega tworzeniu się podciśnienia.

Fachowo nazywa się to powietrzem kompensacyjnym: budynek musi dostać tyle powietrza, ile okap z niego wyrzuca. Otwarte okno jest najprostszym sposobem, ale doraźnym. W rozwiązaniu docelowym przewiduje się kontrolowany dopływ na czas pracy okapu, na przykład nawiewnik albo przepustnicę sterowaną razem z okapem, a nie stałe rozszczelnienie domu, które przez resztę roku pracuje przeciwko rekuperacji. Jak liczy się strumienie po obu stronach, rozpisaliśmy w tekście o bilansie powietrza.

Okap i wentylacja grawitacyjna – co trzeba wiedzieć?

W domach, gdzie nie ma rekuperacji, a jedynie wentylacja grawitacyjna, sytuacja wygląda nieco inaczej. Okap i wentylacja w jednym kominie mogą powodować problemy, zwłaszcza jeśli okap pracuje w trybie wyciągu. W takim przypadku powietrze jest usuwane z kuchni, ale nie ma możliwości dostarczenia odpowiedniej ilości świeżego powietrza z zewnątrz. To może prowadzić do powstawania podciśnienia i ciągu wstecznego, podobnie jak w systemach z rekuperacją.

Zatkana wentylacja – problem nie tylko podczas pracy okapu

Należy także zwrócić uwagę na to, że okap kuchenny może zakłócać wentylację nawet wtedy, gdy nie jest w użyciu. Jeśli okap kominowy jest podłączony bezpośrednio do kanału wentylacyjnego, może blokować przepływ powietrza, co prowadzi do problemów z wymianą powietrza w całym domu. Aby uniknąć tego problemu, warto zastosować odpowiednie rozwiązania, takie jak podłączenie okapu do oddzielnego kanału lub zastosowanie kratek wentylacyjnych z dodatkowymi otworami.

Uwaga: Jeśli w kuchni znajduje się tylko jeden kanał wentylacyjny, można podłączyć okap tak, aby pozostawić otwór umożliwiający swobodny wywiew. Istnieją specjalne kratki wentylacyjne, które mają dwa otwory: jeden do podłączenia wyciągu i drugi, który zapewnia wentylację, gdy okap jest wyłączony.

Jakie są alternatywy? Okap z pochłaniaczem jako rozwiązanie

Jeśli zastanawiasz się, jak zainstalować okap w kuchni z rekuperacją, warto rozważyć okap z pochłaniaczem. Tego typu okap nie odprowadza powietrza na zewnątrz, lecz oczyszcza je przy użyciu filtrów węglowych i zwraca do pomieszczenia. Jest to rozwiązanie, które nie wpływa na działanie rekuperacji ani wentylacji grawitacyjnej. Należy jednak pamiętać o regularnej wymianie filtrów, aby utrzymać skuteczność okapu.

Jak dobrać odpowiednie rury wentylacyjne do okapu?

Prawidłowe podłączenie okapu do wentylacji jest kluczowe dla jego skuteczności. Okap i wentylacja powinny być zaprojektowane tak, aby minimalizować straty powietrza i hałas. Wybierając rury wentylacyjne, najlepiej postawić na te o gładkiej strukturze wewnętrznej, bo to one zapewniają najlepszy przepływ. Poza gładkością liczą się jeszcze trzy rzeczy: średnica zgodna z króćcem okapu i instrukcją producenta, możliwie krótka i prosta trasa oraz klapa zwrotna, która zamyka kanał, gdy okap nie pracuje.

Jedna uwaga, bo to częsty błąd: przewodów używanych do rozprowadzenia rekuperacji po pokojach nie dobiera się do okapu. Okap pracuje krótko, ale bardzo dużym strumieniem, i w małym przekroju powietrze rozpędza się do wartości, przy których słychać wyłącznie instalację:

Strumień	Przez Ø75	Przez Ø50
100 m³/h	6,3 m/s	14,2 m/s
300 m³/h	18,9 m/s	42,4 m/s

Optymalna odległość montażu okapu od kuchenki: to wartości orientacyjne, a w razie rozbieżności decyduje instrukcja producenta okapu i płyty. Aby okap działał skutecznie, należy zadbać o odpowiednią odległość między okapem a kuchenką. Dla okapu przyściennego i wyspowego powinna wynosić 70-75 cm nad kuchenką gazową oraz 60-70 cm nad kuchenką elektryczną. Okap skośny należy zamontować 40-45 cm nad kuchenką, a okap sufitowy aż 150 cm nad powierzchnią płyty.

Kominek i urządzenia z otwartą komorą spalania

To jest przypadek, w którym podciśnienie przestaje być kwestią komfortu, a staje się kwestią bezpieczeństwa. Jeżeli w domu pracuje kominek, kocioł albo piecyk pobierający powietrze do spalania z pomieszczenia, okap w trybie wyciągu może obniżyć ciśnienie na tyle, że odwróci ciąg w kominie i zassie spaliny do wnętrza.

Dlatego w takim budynku układ okapu, powietrza kompensacyjnego i wentylacji sprawdza się przed montażem, a nie po pierwszym uruchomieniu. Bezpieczniejszy kierunek to kominek z zamkniętą komorą spalania i niezależnym doprowadzeniem powietrza z zewnątrz, a przy okapie pochłaniacz zamiast wyciągu.

Co zrobić, aby okap i rekuperacja działały harmonijnie?

Zastanawiasz się, czy okap można podłączyć do wentylacji? Najlepszym rozwiązaniem jest zainstalowanie okapu z pochłaniaczem lub zapewnienie oddzielnego kanału wentylacyjnego dla okapu. Dla domów z rekuperacją lub wentylacją grawitacyjną, kluczowe jest zadbanie o odpowiedni napływ świeżego powietrza, aby uniknąć problemów z ciągiem wstecznym.

Pochłaniacz ma przy tym jedną cechę, o której trzeba wiedzieć: nie wyrzuca niczego na zewnątrz. Nie rozbija bilansu i to jest jego zaleta, ale zatrzymuje tylko tłuszcz i część zapachów na wkładach. Para wodna i ciepło z gotowania zostają w pomieszczeniu i musi je odebrać normalny wywiew kuchenny instalacji rekuperacji, przez anemostat wywiewny nad strefą przygotowywania posiłków. Dlatego pochłaniacz nie zwalnia z zaprojektowania wywiewu w kuchni, tylko go uzupełnia.

A co Ty sądzisz o połączeniu okapu z rekuperacją?

Masz już takie rozwiązanie w swoim domu, a może dopiero planujesz jego instalację? Podziel się swoimi doświadczeniami i przemyśleniami w komentarzach poniżej! 

Eksperci Malmo OZE z chęcią odpowiedzą na Twoje pytania i doradzą, jak najlepiej połączyć oba systemy, aby działały efektywnie i cicho. 

.elementor-element-dd850a1 { display: none !important; }

Zobacz też: Wentylacja garażu i kotłowni, rekuperacja tam, gdzie nie wchodzą kanały.