Rekuperatory centralne

Rekuperatory: centrale kanałowe i jednostki ścienne

W tej kategorii znajdziesz same jednostki, czyli centrale rekuperacyjne oraz rekuperatory ścienne i sufitowe. Kanały, kształtki, anemostaty, czerpnie i akcesoria montażowe są w osobnych kategoriach. Poniżej opisuję, po co montuje się rekuperator i jak dobrać jednostkę do budynku, a nie do folderu producenta.

Po co montuje się rekuperator

Rekuperator nie jest urządzeniem grzewczym. Jego zadaniem jest stała, kontrolowana wymiana powietrza: usuwanie dwutlenku węgla, wilgoci, zapachów i lotnych związków organicznych oraz doprowadzenie w to miejsce przefiltrowanego powietrza zewnętrznego. Odzysk ciepła pozwala prowadzić tę wymianę bez wyrzucania ciepła na zewnątrz i jest realną korzyścią energetyczną, ale to korzyść, a nie cel systemu.

W budynku o szczelnej stolarce wentylacja grawitacyjna przestaje działać, bo nie ma czym zasilić kominów. Efekt widać po objawach: kilka tysięcy ppm dwutlenku węgla w sypialni nad ranem, wilgoć skraplająca się na szybach, pleśń w narożnikach ścian zewnętrznych. Norma PN-EN 16798-1 wiąże jakość powietrza wewnętrznego z ilością powietrza świeżego przypadającą na osobę i to jest właściwa miara skuteczności systemu, a nie sam procent odzysku.

Dobór jednostki: suma wywiewów z pomieszczeń mokrych i liczba domowników

Wydajności nie dobiera się po metrażu. Metry kwadratowe nie mówią nic o wysokości pomieszczeń ani o tym, ile osób w domu mieszka, a strumień powietrza podaje się w m³/h. To dwie nieporównywalne wielkości, dlatego reguła typu „x m² to y m³/h” daje albo jednostkę za małą, albo przewymiarowaną.

Punktem wyjścia są cztery dane:

• kubatura wentylowana, czyli powierzchnia pomnożona przez rzeczywistą wysokość pomieszczeń,
• krotność wymian, dla budynków mieszkalnych zwykle w zakresie od 0,5 do 0,8 1/h,
• liczba domowników, bo od niej zależy produkcja dwutlenku węgla i wilgoci,
• wymagane strumienie wywiewu z kuchni, łazienek, WC i pomieszczenia gospodarczego, wynikające z Warunków Technicznych i normy PN-83/B-03430.

W typowym domu jednorodzinnym to właśnie suma wywiewów z pomieszczeń mokrych, a nie kubatura, wyznacza dolną granicę wydajności. Nawiew musi być zbilansowany z wywiewem, inaczej budynek pracuje przy podciśnieniu albo nadciśnieniu, a realna sprawność odzysku spada.

Jednostkę dobiera się tak, żeby strumień projektowy wypadał mniej więcej w połowie jej zakresu pracy, przy sprężu dyspozycyjnym pokrywającym opory instalacji z zapasem na zabrudzone filtry. Centrala pracująca stale na maksimum jest głośna, pobiera więcej energii i nie ma żadnej rezerwy.

Po wyliczeniu strumienia projektowego zawęź listę filtrem wydajności maksymalnej dostępnym w tej kategorii, zamiast przeglądać wszystkie jednostki po kolei.

Centrala kanałowa czy rekuperator ścienny

Centrala kanałowa obsługuje cały budynek z jednego miejsca. Powietrze rozprowadza się przewodami do każdego pomieszczenia, dzięki czemu można filtrować, tłumić i regulować przepływy punktowo. To rozwiązanie o wyższej jakości akustycznej i filtracyjnej, ale wymaga miejsca na trasy przewodów i na samą centralę.

Rekuperatory ścienne montuje się w ścianie zewnętrznej, bez instalacji kanałowej. Wchodzą tam, gdzie poprowadzenie kanałów oznaczałoby bardzo drogi i niszczący remont, najczęściej w istniejących domach i mieszkaniach. Więcej o ograniczeniach i realnych korzyściach tego rozwiązania opisałem na stronie rekuperatory ścienne.

Wydajność w m³/h porównuje się sensownie między centralami, bo dotyczy całego budynku. Przy jednostkach ściennych patrzy się na wydajność przypadającą na konkretne pomieszczenie i na liczbę jednostek, a nie na jeden zbiorczy strumień.

Na co patrzeć w danych technicznych

• Sprawność temperaturowa: podawana przy zbilansowanych strumieniach. Przy niezbilansowanym nawiewie i wywiewie realna sprawność spada, niezależnie od tego, co pokazuje karta katalogowa.
• Nieszczelność wewnętrzna: przecieki między strumieniem nawiewnym a wywiewnym wewnątrz obudowy. Im wyższe, tym więcej zużytego powietrza wraca do domu, co psuje efekt całego systemu.
• Sposób odszraniania: recyrkulacja, przepustnica, nagrzewnica wstępna albo gruntowy wymiennik ciepła. Warto sprawdzić, ile wydajności jednostka traci przy kilkunastu stopniach mrozu, bo to różnicuje urządzenia najmocniej.
• Poziom mocy akustycznej i miejsce montażu centrali. Hałas najczęściej nie bierze się z samego wentylatora, tylko z lokalizacji jednostki i braku tłumików.
• Klasy filtrów i koszt filtrów w cyklu rocznym. To wydatek, który wraca co roku, więc warto go policzyć przed zakupem.
• Sterowanie: czujniki dwutlenku węgla i wilgotności urealniają pracę systemu, bo dopasowują wydajność do tego, co faktycznie dzieje się w domu.

Montaż, wycena i serwis

Jednostka to część sukcesu. Resztę robi instalacja: geometria rozprowadzenia, liczba przewodów, długości, średnice, opory i regulacja. Dobrze dobrana centrala na źle policzonej instalacji nie osiągnie założonych przepływów, a błędów w geometrii nie da się naprawić przymykaniem przepustnic.

Jeśli chcesz sprawdzić rząd wielkości wydatku, zajrzyj na stronę koszt rekuperacji. Montaż wyceniam po rzutach i rozmowie, bezpłatnie: zamów bezpłatną wycenę. Jeśli planujesz montaż samodzielny, zacznij od projektu i kursu samodzielnego montażu. Instalację już działającą, także po innym wykonawcy, obejmuje serwis, przeglądy i audyty rekuperacji.

Kryteria doboru jednostki, od wydajności przy sprężu po szczelność wewnętrzną i pracę w mrozie, zebraliśmy w poradniku jak wybrać rekuperator.

Nie wiesz, którą jednostkę wybrać?Rekuperator dobieramy do instalacji: liczby przewodów, ich długości i przekrojów, podziału na pomieszczenia czyste i brudne oraz liczby domowników. Metry kwadratowe podłogi o tym nie decydują, dlatego zamiast cennika proponujemy dobór.Wycena samej jednostki: masz już instalację albo projekt i szukasz właściwego rekuperatora.Wycena całej instalacji: potrzebujesz kompletnego systemu, z materiałem i montażem.Przyślij rzuty kondygnacji, a odeślemy dobór z uzasadnieniem: dlaczego ta jednostka, przy jakim sprężu i z jakim zapasem.